Op één van de laatste dagen van 2022 bezoeken we Brielle voor een stadswandeling. We hebben afgesproken net buiten de vestingmuren van het stadje. Lopend door de Stadspoort waan je je terug in de tijd, met historische pandjes en keitjes op de weg. Echter is het er niet autoluw, en stappen we terug in de 21ste eeuw. Geen wandeling start zonder koffie en wat kletspraat, dus ook vandaag niet.
We besluiten deze dag op pad te gaan zonder route, het centrum is niet al te groot, en er is vast genoeg te zien. Eerst maar eens zien wat de stadswallen te vertellen hebben. Op het Oranjeplein zien we een van de bastions, dat deel uit maakt van een 300 jarig vestingwerk.
Het vestingstadje Brielle is alom bekend, Zelfs minder oplettende leerlingen zullen zich nog wel de zin "op 1 april verloor Alva zijn bril ( Den Briel) uit de Vaderlandse geschiedenislessen herinneren. We hebben het dan over het jaartal 1572, de Watergeuzen komen in opstand, en nemen Den Briel in. Met redelijk gemak braken ze door de Noordpoort, en namen het stadje in. De voortdurende oorlogsdreiging heeft geleid tot het uitbreiden en verbeteren van het vestingwerk. Op de stadswallen zien we dan diverse bastions, kanonnen ed. Wel geheel gerestaureerd en onderhouden door een groep actieve vrijwilligers, zodat de geschiedenis interessanter wordt en behouden blijft voor toeristen en Briellenaren.
Links één van de negen bastions.
Op diverse plekken staan kanonnen opgesteld.
Een stadspoort en uitkijktoren in aanbouw.
Op de rode doeken staat een martelaar afgebeeld, op de ander staat een afbeelding van koningin Elizabeth van England, ze heeft militaire en financiële hulp geboden in de strijd tegen Spanje
We onderbreken de stadswallen en lopen een stukje langs de Noord Spui met zijn statige huizen, en komen langs het standbeeld van Jan Coppelstock. Jan heeft een prominente rol gehad bij de inname van Brielle, hij was veerman op de boot, die voer tussen Maassluis en Brielle. Jan heeft destijds de aanvoerder van de Watergeuzen Willem Blois van Treslong op de hoogte gesteld dat er geen Spaans garnizoen in Den Briel was. Onder leiding van Lumey eiste de Geuzen de stad op en belegerde de Noordpoort. De katholieke stad werd geplunderd en er werden 19 katholieken religieuzen en priesters o.a. ook uit Gorinchem ( de martelaren van Gorcum) in Brielle vermoord vanwege hun geloof, de toezegging van geloofsvrijheid werd niet gerespecteerd. Het waren crue tijden, ophangingen aan de galg of verbrandingen op de brandstapel waren manieren om mensen te vermoorden, de lijken werden daarna verminkt. De opstand was niet alleen een overwinning op de Spanjaarden, maar ook het begin van een burgeroorlog.
Jan Coppelstock
Huizen lange de Noord Spui
We laten de gruwelijkheden uit het verleden achter ons en vervolgen het Vestingpad. Bij Bastion 1, het Molenbolwerk, kunnen we de tijdlijn van het Molenbolwerk zien. Vanuit deze plek heb je zicht op een ravelijn, Een ravelijn is een buitenwerk van een vesting, een vijfhoekig versterkt eiland, dat omgeven is door een extra ravelijnsgracht in de vestinggracht.
Alhoewel onze magen wat gaan knorren, lopen we langs het Kruithuis en de Kaaipoort. We bewonderen een prachtig beeld van een vendelzwaaier, deze staat symbool voor het strijdgewoel in 1572. Het wordt tijd om op zoek te gaan naar een leuke lunchgelegenheid.
Rechtsboven uitzicht bij het Molenbolwerk
Boven de Kaaipoort
Recht het Kruithuis
Zicht op een ravelijn
De vendelzwaaier
Met een gevulde maag trekken we het stadje in. Brielle heeft ontzettend veel monumentale gebouwen en huizen. Wel opvallend omdat het niet een grote stad is. In de Middeleeuwen was dit echter anders, het was de vijfde stad van het gewest Holland.
Vanaf de stadswallen doemde al diverse keren de toren van de Sint-Catharijnekerk op. In 1572 werd deze kerk belaagd door de Watergeuzen, beelden en altaren werden beroofd en vernield. De rooms-katholieke diensten moesten ruimte maken voor de protestantse diensten. In 1575 trouwde Willem van Oranje met zijn derde vrouw Charlotte de Bourbon in deze kerk.
Via een smal steegje komen aan bij het Asyl voor Oude en Gebrekkige Zeelieden, het is een hofje met 14 woningen. Het ziet er imposant uit. In de tuin zien we het beeld van de Zeenymf, op de sokkel staat de tekst "1572 Libertas Primitae1872" ( als eerste bevrijd) De nymf houdt in haar rechterhand het wapen van Oranje en met haar andere hand wijst ze naar de Maasmonding vanwaar de Watergeuzen Den Briel veroverden.
De Sint-Catharijnekerk
Asyl voor de Oude en Gebrekkige Zeelieden. In het midden de hoofdingang, boven de woningen.
Het beeld van de nymf was een geschenk voor het 300 jarig viering van de bevrijding van Den Briel. het beeld werd als aanstoot- aangevend beschouwd en werd het geuzengesticht als geschenk beschouwd. Een opvallende kijker zal een Turkse muts zien bij de geus op de gevelsteen, dit moest benadrukken dat men liever Turks was dan Paaps.
We gaan richting de stadspoort, waar we de wandeling begon. Op de markt bij de Hoofdwacht, wuiven we nog even naar het standbeeld van Koningin Wilhelmina.
De Hoofwacht Koningin Wilhelmina
Onze wandeling is ten einde, mijn vriendin benadrukt dat we "het" leren. Ze heeft gelijk, we nemen veel meer de tijd om stil te staan bij de geschiedenis, "die op straat ligt". Het was een wandeling, waar veel te beleven was. Het was Genieten met een grote G.
wandeling op 27 december met Sonja. 7 km
Reactie plaatsen
Reacties
Leuk geschreven V.V. !! Wat blijft het leuk om door en over onze geschiedenis te wandelen en het een paar weken later mooi in context geschreven te lezen.
weer erg leuk en leerzaam.