Voor de zoveelste keer regende het op onze wandeldag. Plan B kwam van de plank, we gaan naar het Biesbosch MuseumEiland. Mocht het droog worden, dan konden we alsnog een rondje wandelen. Misschien vraag je als lezer af, wat heb je te vertellen als je maar een kort rondje loopt. Het blijft me boeien hoe ons land zich gevormd heeft door de eeuwen heen en ik vind het leuk me er wat in te verdiepen en er over te schrijven. De Biesbosch is dan ook een prachtig gebied om er wat meer over te weten te komen, en een museum is daar een uitgelezen plek voor.
De Biesbosch is een groot gebied, dat ontstaan is tijdens de St. Elizabethvloed van 1421. Ook jaren daarna is door dijk doorbraken een groot bijzonder watergebied ontstaan.
De voorkant met hoofdingang, hier gaat het museum op in de natuur. De andere kant met de waterspeeltuin
In het museum wordt het ontstaan visueel op een bijzondere wijze toegelicht. Op een mega groot scherm zie je de dorpen in de Groote Waard onderlopen en de mensen vluchten naar de steden Dordrecht en Gorinchem. De Groote ( of Hollandsche) Waard is ontstaan in de 13de eeuw door het aanleggen van de ringdijk en het afdammen van riviertjes ( bij Werkendam en Dubbeldam). Het landschap verandert, ook in latere jaren, bv toen de dijk bij Werkendam doorbrak. Er was weinig onderhoud aan de dijken gepleegd, omdat de Hoekse en Kabeljauwse twisten veel geld kosten, daardoor was er geen geld voor deugdelijk dijkonderhoud. Niet alleen het slechte dijkonderhoud, maar ook moerneren ( veenexploitatie) en zoutwinning waren debet aan de dijkverzwakkingen. Dorpen zijn verdwenen en er zijn tussen de 2000 en 20.000 mensen verdronken. Dit is een raming, omdat exacte gegevens niet voorhanden zijn.
Uitzicht op het gat van den Kleinen Hil, hier en daar staat nog wat verloren een Teunisbloem
In het museum word je op chronologische manier door de geschiedenis geleid. Op aparte plekken zijn wat meer specifieke thema's uitgelicht. Hoe heeft de Biesbosch zich in de loop der eeuwen ontwikkelt, het is na de St. Elizabethvloed een binnenzee geworden en is verandert van een zoetwater gebied naar een zoet en zilt getijdengebied. Door het opslibben en het grote getijdeverschil ( 2 meter) ontstaat er een dynamisch milieu. De verzanding zorgt dat er biezengorzen ontstaan, en in latere stadia rietgorzen en grienden met wilgenbos.
In het museum is veel aandacht besteed hoe de werkomstandigheden waren voor de biezen- en rietsnijders. Bepaald geen luxe bestaan, de mannen waren een week van huis met matige voeding, ze overnachten in hutjes of sliepen op de aak. Het werk moest uitgevoerd worden als het eb was, dus doorwerken en wel tot de enkels in het water.
Hut van de biezen- en rietsnijders. Te zien als je de route "De Pannenkoek" loopt
Rechts een boot, waarop de biezen/ riet werd vervoerd
Nadat de productie van riet, biezen en wilgen terugliep, door het te hoog opgelopen slib. werden de kades opgehoogd en ontstonden er hooi- en weide polders. Dat er brede informatie verstrekt wordt, blijkt wel uit een filmpje over overbevissing en de gevolgen van de industrie op de vissen. Door overbevissing was er geen zalm meer te vangen, en de vissen waaronder de paling was dermate verminkt door vervuiling, dat het verboden werd om vissen uit de Biesbosch te consumeren.
Er is ook veel informatie over de aanleg van de Biesbosch door mensenhanden. In de 19de eeuw werd er gewerkt om de stroomgeulen met elkaar te verbinden, en grip te krijgen op de stromingen. Hierdoor werd het sedimentatiepatroon verandert. Veel land werd bedijkt en er ontstond akkerbouw. Men dacht de race tegen het water wel gewonnen te hebben, totdat in 1953 door de waternoodramp de Biesbosch weer onder water liep. Er stond dus nog wat te doen om meer grip op de waterhuishouding te krijgen. We kennen de Delta werken in Zeeland, maar ook de Haringvlietdam ( 1970) en de Volkeraksluizen (1967-1977) werden aangelegd om invloed op het getijde ( van 2 meter naar 50 cm) te krijgen. Wederom onderging het gebied veranderingen, de grienden verwaarloosden, er kwamen meer natuurreservaten. Door de ruilverkaveling kwamen er aanpassingen in de infrastructuur, voor de boeren kwamen grote veranderingen. Alhoewel er veel tegenstand was tegen de verkaveling. gingen de boeren met hun gezinnen er erg op vooruit.
Ook is er gedacht aan wateropslag, er zijn drie spaarbekkens, waarvan de Petrusplaat vlakbij het museumeiland ligt. Deze bekkens verzorgen het drinkwater voor o.a Rotterdam.
We hebben op het eiland en een kort stukje van de route de Pannenkoek gelopen.
Een smal pad, veelal omgeven door Springbalsemien.
In de laatste alinea wil ik nog twee items belichten. In de tweede wereldoorlog was de Biesbosch voor de Duitsers een niet te doordringen gebied, dit heeft gemaakt dat het verzet nachtelijk het water overstak ( crossen) om mensen en berichten vanuit het bezet gebied over te brengen en voedsel ed mee terug te nemen. Er zijn ook Duitse militairen vastgehouden in het gebied, ze werden later aan het Poolse leger overgedragen.
Als laatste nog wat over recreëren in de Biesbosch. Legio wandelpaden en fietspaden zijn er aangelegd. Ook voor de watersport biedt het gebied mooie gelegenheden. Vanaf het museum varen dagelijks fluisterboten ed om met een groep het gebied te verkennen.
Jaren terug heb ik met een vriendin in een deel van de Brabantse Biesbosch een wandel/vaartocht gemaakt, ook met manlief heb ik vanaf Rotterdam een boottocht gemaakt naar Drimmelen. En oplettende lezer zal al lang opgemerkt hebben dat we al vaker dit gebied bewandeld hebben. ( zie blog de Elzen en de Nieuwe Biesbosch). En dit zal echt niet mijn laatste bezoek aan de Biesbosch zijn.
In dit blog geef ik slechts een impressie van het MuseumEiland. mogelijk inspireert het mijn lezers om in onze voetstappen te treden en op welke wijze dan ook het gebied te bezoeken. Het is echt een aanrader.
Zicht op een slenk met bomen Op deze foto is goed te zien hoe het "land" aanslibt/
Foto's archief 2016
Voor ons was het een geweldig leuk dagje, en we zijn weer een stukje wijzer geworden. Prima plan B Sonja
Museum bezoek met Sonja op 01-10-2024,
Reactie plaatsen
Reacties
Leuk verhaal weer over onze dag op een schitterend stukje Nederland