Het belooft een mooie dag te worden, blauwe lucht, en bijna zomerse temperaturen, en dat in oktober. Dit keer loopt de tocht door het noordwesten van Brabant. Ja, beste lezers, het wordt wederom een route door polderlandschap en langs rivieren. Fort Sabina Henrica is het startpunt, helaas geen koffie, want het fort is op maandag en dinsdag gesloten. Uiteraard was het wel even rondneuzen in de omgeving, en gluren door het hek.
Er is wel wat te vertellen over het fort. Het fort dateert uit begin 19de eeuw, en is gebouwd door de Fransen om de kunstlijn te versterken tegen de Engelsen. Destijds heette het fort; Fort de Ruijter. Ook aan de overkant van het Hellegat staat een fort; Fort Prins Frederik, in de tijd van de Fransen bezetting Duquesne genoemd. Beiden forten maken deel uit van de Stelling van het Hollandsch Diep en het Volkerak. Fort Sabine ligt in een mooie natuurlijk omgeving, en is omringd door een gracht en een vijfkantige aarden wal. In 1880 werd een inundatiesluis gebouwd, het duurde tot 1940 eer de sluis gebruikt werd om de polder onder water te zetten, het mocht echter niet baten de Duitsers met hun pantservoertuigen tegen te houden. Met de watersnoodramp werd het gebied niet gespaard, de buitendijk brak door, het brakke water liep de polder in. Naast de functie van kustverdediging heeft het fort diverse andere functies gehad. Het heeft nu een culturele, recreatieve en toeristische functie, en er is genoeg te beleven. (site fortsabine.nl)
Fort-Sabina-Henrica
Ford Sabina-Henrica Inundatiesluis
Volkerak
De tocht loopt langs het Volkerak richting Willemstad. De brede zeearm met verraderlijk water is waarschijnlijk ontstaan tijdens de Sint-Elizabethstorm. De naam Hellegat ( knooppunt Volkerak/ Hollands Diep/ Haringvliet ) zegt het al. Getijde, wind zorgde voor slikvorming waardoor het water slecht bevaarbaar was. Deltawerken hebben met de Volkerakdam de zeearm afgesloten en is het een zoetwatermeer geworden. Het is echter niet gelukt om een natuurlijk verloop tot stand te brengen, de stroming is beperkt over de lange afstand. De waterkwaliteit was zelfs op een bepaald moment zo slecht dat de landbouwgronden niet met het water besproeit mochten worden.
In het kader "Ruimte voor de rivier" is de Volkerak aangewezen als berging voor overtollig rivierwater. Daarnaast wil men van het meer een zoutwatermeer te maken, zodat het getij kan terugkeren. Een en ander zal hiervoor echter met onze zuiderburen worden afgestemd, omdat er een verdrag is dat de afspraken over het getijdenvrij houden van de Schelde. In het Volkerak zou een estuarium worden van brakwater, met grote natuurwaarde. De schorren, slikken en kwelders met zijn voedselrijke gronden, zullen ongetwijfeld veel vogels aantrekken.
Bij de Volkeraksluizen ( foto links) is een uitkijktoren, altijd even leuk om naar het schutten van de sluis te kijken.
Uitzicht op het Hellegatsplein ( foto boven) een kunstmatig eiland met de A29 en N59.
Willemstad
Al lopend langs de brede wateren gaan we richting het kleine vestingstadje Willemstad. De naam geeft al aan dat het een stad is met geschiedenis. Voordat we het stadje en de wallen gaan bewandelen, genieten we van een welverdiende lunch. Aan horecagelegenheden is geen gebrek, keus te over in dit toeristische stadje.
Versterkt door de lunch gaan we het stadje in, en daarna een rondje stadswallen lopen. De oorspronkelijk naam Willemstad was Ruigenhil en werd in 1583 opgericht. Ene Jan van Glymen, polderde het gors in, en het gebied kon bewoond worden. Er zijn echter ook tekenen van nog eerdere bewoning, die gaan veel verder terug in de geschiedenis. Het mannetje van Willemstad ( houden poppetje) dat tijdens de Deltawerken is opgegraven laat zien dat duizenden jaren geleden er al bewoning was.
Willem van Oranje, stadhouder van Holland vond het verstandig om in 1583, het stadje Ruigenhil te versterken. Het nabij gelegen Steenbergen was al door de Spanjaarden veroverd, als staatman was Willem genoodzaakt actie te ondernemen.
Aanzicht Willemstad vanaf bastion Gelderland.
Bovenaanzicht, de stervorm van het vestingwerk.
Willems zoon Maurits gaf het stadje de naam Willemstad en verleende stadsrechten. Maurits zette het werk van zijn vader voort, de vesting werd uitgebreid en verstevigt met een zevenpuntige ster vorm, ieder punt werd vernoemd naar een van de zeven provinciën.
In de kleine stadkern zien we de eerste protestantse kerk, gebouwd weliswaar met wat wensen van prins Maurits. Wie betaalt, bepaalt, want de bouw van de koepelkerk kreeg financiële steun van Maurits als de kerk met een ronde of achtkantige vorm gebouwd zou worden. Het princehof, het tegenwoordige Mauritshuis is door Maurits gebouwd, het huis heeft jaren dienst gedaan als stadhuis.
Het bovenstaande stukje geeft een kleine impressie over het ontstaan van Willemstad, ze heeft echter in de latere eeuwen het een en ander doorgemaakt. Een Frans beleg werd doorstaan, en de Stelling van het Hollandsch Diep en de Volkerak heeft veel indringers uit bv Engeland tegen gehouden. In de Tweede wereldoorlog had Willemstad een kleine rol.
Vanaf 1997 is Willemstad opgegaan in de gemeente Moerdijk.
De koepelkerk en het Mauritshuis
In Willemstad zijn, en geen wandeling maken over de wallen kan natuurlijk niet. Het geeft een landelijke indruk met kijk op Willemstad. Bij bastion Gelderland is veel zichtbaar van de vestingwerken. En ja, al doende leert zeggen we, want de pas inhouden en tijd vrijmaken voor hetgeen we tegen komen lukt steeds beter. Dan is het tijd om terug te gaan naar Fort Sabina, we snijden een stukje af om door het bosrijke gebied Vlakkenhoek te wandelen. Een mooie wandeldag is weer ten einde.
Bastion Gelderland, en het wandelpad op de wallen
wandeling 15 km op 11-10-2022 met Sonja
Reactie plaatsen
Reacties
Mooie verhalen maak je can onze mooie wandelingen joh!!